Hoewel het planetaire nevel wordt genoemd, heeft het niets met planeten te maken. De naam komt van een historisch ongeval in de 18e eeuw. Vroege astronomen observeerden ronde, vage stippen door telescopen. Het lijkt op de schijf van Uranus of Neptunus. De overeenkomsten zijn slechts oppervlakkig. De werkelijkheid is nog wreder.
Planetaire nevels zijn eigenlijk overblijfselen van sterren. Het is een uitdijende schil van helder gas, uitgestoten door een stervende zonachtige ster. Deze objecten ontstaan aan het einde van het leven van een rode reuzenster. De ster was niet massief genoeg om als supernova te ontploffen. In plaats daarvan werpt het zijn buitenste lagen af. Dit proces laat een hete, dichte kern achter.
De blootliggende kern wordt een witte dwerg. Het is intens heet. Deze straling ioniseert het vrijkomende gas. De schelpen gloeien helder. Het breidt zich tientallen kilometers per seconde uit. Het resultaat is een prachtige, gloeiende wolk van interstellaire materie.
Waarom is dit belangrijk? Deze nevels recyclen het universum. Ze verspreiden zware elementen de ruimte in. Deze elementen zijn de bouwstenen van nieuwe sterren en planeten. Zonder deze cyclus zou het leven zoals wij dat kennen niet bestaan. Dit proces verloopt langzaam. Het duurt duizenden jaren voordat de schelp verdwijnt. De witte dwerg blijft over. Het koelt af gedurende miljarden jaren.
Een planetaire nevel is de buitenste schil van een rode reuzenster die niet massief genoeg is om een supernova te worden.
Het onderscheid tussen deze nevels en supernovaresten is belangrijk. Een supernova markeert de dood van een massieve ster. Planetaire nevels markeren de dood van sterren met een lage of middelmatige massa. Beide verrijken de Melkweg. Het mechanisme is echter anders. Eén ervan is een verwoestende explosie. De tweede is een zachte, maar vervelling van de huid.
Deze structuren zijn te zien in de Melkweg. Ze zijn helder genoeg om door amateurtelescopen te worden gedetecteerd. Het lijken planeten. Dat zijn ze niet. Het zijn de laatste daden van sterren zoals onze zon. Dit proces vindt na ongeveer 5 miljard jaar plaats in de zon. De aarde zal waarschijnlijk worden geconsumeerd. De rest van het zonnestelsel kan overleven. De zon wordt een witte dwerg. Er zal een zwakke nevel ontstaan. Het vervaagt. De cyclus gaat door.
