Astronomów dziwi jasna, kolorowa mgławica otaczająca pobliską gwiazdę białego karła RXJ0528+2838, znajdującą się 731 lat świetlnych od Ziemi. Świecąca struktura, znana jako front uderzeniowy, wydaje się powstać w wyniku niewyjaśnionego uwolnienia energii z martwej gwiazdy.
Wyjaśnienie anomalii
Białe karły to gęste pozostałości po gwiazdach takich jak nasze Słońce, po wyczerpaniu się ich paliwa. Chociaż są małe – mniej więcej wielkości Ziemi – zawierają do 1,4 masy Słońca. Zazwyczaj takie gwiazdy albo istnieją samodzielnie, albo pochłaniają materię od gwiazdy towarzyszącej, tworząc wirujący dysk, który często skutkuje energetycznymi rozbłyskami.
RXJ0528+2838 narusza ten wzorzec. Ma towarzysza o małej masie, ale dysk nie został wykryty. Jednak otaczający ją front uderzeniowy jest wystarczająco silny, aby emitować energię przez około 1000 lat, co nie odpowiada krótkotrwałym eksplozjom zwykle związanym z interakcjami białych karłów.
Co sprawia, że jest to niezwykłe?
Fronty uderzeniowe powstają, gdy wyrzuty gwiazd zderzają się z otaczającym je gazem międzygwiazdowym. W większości przypadków emisje te są powodowane przez materię z dysku krążącego wokół białego karła. Brak dysku wskazuje, że działa inny mechanizm.
Zespół badawczy sugeruje, że silne pole magnetyczne gwiazdy może kierować materię bezpośrednio od gwiazdy towarzyszącej, omijając normalne formowanie się dysku. To skieruje energię w stronę białego karła i wytworzy zauważalny wyrzut bez typowego etapu pośredniego.
„Nasze obserwacje wskazują na potężny wyrzut, który według naszego obecnego zrozumienia nie powinien mieć miejsca” – wyjaśnia astronom Krystian Ilkivicz z Centrum Astronomii Mikołaja Kopernika.
Dlaczego to jest ważne
Odkrycie to podważa istniejące modele zachowania materii w ekstremalnych układach podwójnych gwiazd. Jeśli zostanie to potwierdzone, oznacza to, że białe karły mogą generować potężne emisje nawet bez dysku, co otwiera nowe pytania dotyczące fizyki rządzącej tymi interakcjami. Odkrycie to podkreśla, że nasza wiedza na temat ewolucji gwiazd i dynamiki pola magnetycznego jest wciąż niepełna.
Nieoczekiwana obecność trwałego wyrzutu wysokoenergetycznego z bezdyskowego układu białych karłów rodzi fundamentalne pytania dotyczące ruchu materii i interakcji w ekstremalnych warunkach. Dalsze badania będą miały kluczowe znaczenie dla odkrycia podstawowego mechanizmu i udoskonalenia naszych modeli ewolucji gwiazd.
