Geschiedenisboeken concentreren zich vaak op de triomfen, maar de realiteit van het Apollo-programma omvat twee duidelijke mislukkingen die bijna aan alles een einde maakten. De eerste was Apollo 1. In januari 1967 werd een test voorafgaand aan de lancering dodelijk. Er brak brand uit in de commandomodule, waarbij alle drie de astronauten binnen enkele seconden om het leven kwamen. Het was een ramp die het hele ruimtevaartprogramma op zijn kop zette en een compleet herontwerp van het ruimtevaartuig dwong.
Dan was er Apollo 13. De missie, gelanceerd in april 1970, zou op de maan landen. In plaats daarvan ontplofte halverwege een zuurstoftank halverwege zijn bestemming. De bemanning heeft het niet gehaald. Ze zijn niet geland. Maar ze kwamen thuis. Die veilige terugkeer wordt vaak gevierd als een wonder van techniek en lef, ook al mislukte het primaire doel.
De Apollo 1-tragedie
Het verlies van Apollo 1 was niet alleen een tegenslag. Het was een wake-upcall. De brand ontstond tijdens een routinematige ‘plug-out’-test op Cape Canaveral. De astronauten – Gus Grissom, Ed White en Roger Chaffee – zaten vast door een gebrekkig deurontwerp en een atmosfeer van pure zuurstof die de vlammen onmiddellijk voedde. De nasleep leidde tot aanzienlijke veranderingen in veiligheidsprotocollen, materialen en ontwerp van ruimtevaartuigen. Die veranderingen hebben bij elke volgende missie levens gered.
Apollo 13: Falen om te landen, succes bij het overleven
Apollo 13 is het verhaal van wat er gebeurt als er iets misgaat in de ruimte. De explosie scheurde door de servicemodule en verlamde de kracht en levensondersteuning. De bemanning moest de maanmodule als reddingsboot gebruiken. De grondcontrole bij NASA moest oplossingen in realtime improviseren. Het kooldioxidegehalte steeg. De waterrantsoenering begon. De astronauten koelden zichzelf af door systemen uit te schakelen en bij elkaar te kruipen.
Het was een lange, spannende reis terug. Maar door zorgvuldig manoeuvreren en nauwkeurige berekeningen kwamen ze op 17 april 1970 veilig naar beneden. De missie slaagde er niet in haar doel te bereiken, maar slaagde er wel in de bemanning naar huis te brengen. Dat onderscheid is van belang.
Wat deze missies onthullen
Beide missies benadrukken de kwetsbaarheid van ruimtevluchten. Eén daarvan was een test op de grond die fout was gegaan. De andere was een catastrofe tijdens de vlucht. Beide vereisten buitengewone reacties. Apollo 1 leidde tot een beter ontwerp en veiligheid. Apollo 13 bewees dat zelfs als je faalt, je nog steeds kunt winnen als je bij elkaar blijft en snel denkt.
De maan was misschien het doel, maar de echte les ging over veerkracht. We hebben niet alleen raketten gebouwd. We hebben systemen gebouwd die fouten aankunnen. En soms is dat wat astronauten in leven houdt.

















