Paleontologen hebben een nieuwe soort hooiwagen geïdentificeerd, Balticolasma wunderlichi, bewaard in 35 miljoen jaar oud barnsteen uit Oekraïne en de Baltische regio. De ontdekking markeert het eerste fossiele bewijs van de onderfamilie Ortholasmatinae, een groep sierlijke spinachtigen die nu alleen in Oost-Azië en Amerika voorkomen.
Een ontbrekend stukje van de puzzel
De vondst, beschreven in een publicatie van 18 maart in Acta Palaeontologica Polonica, is belangrijk omdat het een voorheen onbekende verspreiding van deze hooiwagens onthult. Tegenwoordig zijn Ortholasmatinae-soorten verspreid over de continenten, maar de fossielen laten zien dat ze ooit in Europa bloeiden tijdens het Eoceen. Dit suggereert een veel breder historisch bereik dan eerder werd aangenomen.
Onthulling van de oude spinachtige
Onderzoekers analyseerden twee exemplaren – een vrouwtje uit de Oekraïense Rovno-barnsteen en een mannetje uit de Baltische barnsteen – met behulp van synchrotronmicrotomografie met hoge resolutie. Uit de scans bleek dat Balticolasma wunderlichi minder dan 3 mm lang was, afgeplat en bedekt met rijen knobbeltjes met een kenmerkende kapachtige structuur. Sommige kenmerken suggereren een nauwere evolutionaire band met moderne Aziatische geslachten.
Waarom dit belangrijk is
De ontdekking gaat niet alleen over het vinden van een nieuwe soort. De fossielen zijn van cruciaal belang voor het reconstrueren van de evolutionaire geschiedenis van hooiwagens en het verfijnen van ons begrip van oude ecosystemen. De Baltische en Rovno-barnsteenafzettingen blijken schatkamers van het prehistorische leven te zijn, en leveren voortdurend soorten op die tegenwoordig niet meer in Europa voorkomen.
Distributie en implicaties
Het feit dat soortgelijke hooiwagensoorten zowel in Oekraïne als in de Baltische regio’s werden aangetroffen, duidt op een ooit verenigde fauna. Met deze toevoeging stijgt het bekende aantal hooiwagensoorten dat bewaard is gebleven in Baltische barnsteen tot 19, en dat van de Rovno-barnsteen tot zeven, met zes soorten aanwezig op beide locaties. Dit bewijsmateriaal ondersteunt de theorie dat deze regio’s ooit vergelijkbare milieuomstandigheden deelden.
De ontdekking benadrukt het belang van privécollecties als bronnen voor wetenschappelijk onderzoek, aangezien beide exemplaren afkomstig waren uit dergelijke collecties voordat ze in het Museum für Naturkunde Berlin werden gedeponeerd.
De voortdurende analyse van barnsteenafzettingen zal ongetwijfeld verdere inzichten opleveren in de oude biodiversiteit van Europa en de veranderende verspreiding van soorten over miljoenen jaren.
