Een ongekend internationaal verdrag om het zeeleven in de oceanen van de wereld te beschermen is officieel wet geworden. Deze baanbrekende overeenkomst, bekend als het Volle Zeeverdrag, schept het allereerste raamwerk voor de bescherming van internationale wateren – de uitgestrekte gebieden buiten de nationale jurisdictie die bijna de helft van de planeet bestrijken.
Decennia in de maak
Ruim twintig jaar hebben de Verenigde Naties gedebatteerd over de noodzaak van een dergelijk verdrag, en de formele onderhandelingen begonnen in 2017. De definitieve tekst geeft landen de macht om milieubeschermde zones in internationale wateren in te stellen en reguleert opkomende oceaanindustrieën. Dit is belangrijk omdat deze gebieden voorheen grotendeels als een ‘wild westen’ functioneerden met minimaal toezicht, waardoor mariene ecosystemen kwetsbaar waren voor uitbuiting.
Context: waarom dit er nu toe doet
De ratificatie van het verdrag komt op een cruciaal moment. Hoewel de overeenkomst van kracht is, moeten de Verenigde Staten zich nog aansluiten. Ondertussen blijft de Internationale Zeebodemautoriteit (ISA) beraadslagen over regels voor diepzeemijnbouw, een controversiële praktijk die kwetsbare ecosystemen onherstelbaar kan beschadigen. De ISA heeft nog geen commerciële diepzeemijnbouwactiviteiten goedgekeurd, maar de aanvragen worden momenteel beoordeeld. Het bestaan van dit verdrag legt extra druk op de ISA om voorzichtig te werk te gaan.
Het pad naar implementatie
Het verdrag trad officieel in werking nadat Marokko het 60e land was dat het in september ratificeerde, wat leidde tot een aftelling van 120 dagen. Tot nu toe hebben 83 landen de overeenkomst geratificeerd. Hoewel internationale wetten notoir moeilijk te handhaven zijn, vertegenwoordigt het verdrag een duidelijke toezegging van de deelnemende landen om samen te werken en de voorwaarden ervan te handhaven.
Een mijlpaal op het gebied van biodiversiteit
De totstandkoming van het verdrag werd aangestuurd door de VN-overeenkomst uit 2022 om tegen 2030 30% van het land en de oceanen op aarde te beschermen, een cruciale biodiversiteitsdoelstelling. Momenteel wordt minder dan 10% van de volle zee – die tweederde van het hele oceaangebied beslaat – beschermd. Zoals ambassadeur Rena Lee uit Singapore, die de laatste onderhandelingen leidde, verklaarde: dit verdrag is “een zeldzame kans om een positief verschil te maken.”
“Dit is een gamechanger”, zegt Rebecca Hubbard, directeur van de High Seas Alliance. “En in veel opzichten begint het werk nog maar net.”
Dit verdrag markeert een keerpunt voor het behoud van de oceaan, hoewel de echte test ligt in de effectieve implementatie en handhaving ervan. De toekomst van mariene ecosystemen hangt af van duurzame internationale samenwerking en de bereidheid om duurzaamheid op de lange termijn voorrang te geven boven economische winst op korte termijn.
